Γήρανση & Αθανασία

Γηρανση και αθανασια

Science project by ICE

” Ερχόµαστε από µια σκοτεινή άβυσσο· καταλήγουµε σε µια σκοτεινή άβυσσο· το µεταξύ φωτεινό διάστηµα το λέµε Ζωή.

Ευτύς ως γεννηθούµε, αρχίζει κι η επιστροφή· ταυτόχρονα το ξεκίνηµα κι ο γυρισµός· κάθε στιγµή πεθαίνουµε. Γι αυτό πολλοί διαλάλησαν: Σκοπός της ζωής είναι ο θάνατος.

Μα κι ευτύς ως γεννηθούµε, αρχίζει κι η προσπάθεια να δηµιουργήσουµε, να συνθέσουµε, να κάµουµε την ύλη ζωή· κάθε στιγµή γεννιούµαστε. Γι΄ αυτό πολλοί διαλάλησαν: Σκοπός της εφήµερης ζωής είναι η αθανασία. ”

– Καζατζακης –

Ο τομέας της μη γραμμικής θερμοδυναμικής, παρουσίασε μια νέα άποψη για το σύμπαν, που αφορά την ύλη και την ενέργεια δεμένα στον καμβά του χρόνου. Ο Νόμος στον οποίο αναφερόμαστε, προσφέρει κατεύθυνση με ”το βέλος του χρόνου” και στοχεύει στο πιο μη-συγκεκριμένο σημείο του σύμπαντος, στο Χάος. Το ανθρώπινο μάτι αναγνωρίζει αυτήν την έκφραση του Νόμου, ως την φυσική τάση των συστημάτων να γίνονται όλο και πιο διαταραγμένα με το χρόνο και την ονομάζει Εντροπία.

Πώς αυτές οι δυνάμεις είναι εγγεγραμμένες στην ανθρώπινη κατάσταση;

Η Κοσμική Νομοτέλεια, της οποίας ένα μικροσκοπικό γρανάζι είναι η γη και οτιδήποτε ζει σε αυτήν, ορίζει, πως η φυσική μας υπόσταση πρέπει να γνωρίσει τον θάνατο όπως γνώρισε τη ζωή. Η φυσιολογική πορεία προς τον θάνατο ονομάζεται γήρανση και για αυτήν γνωρίζουμε λιγότερα από όσα νομίζουμε.

Η ενέργεια, την οποία καθιστά υπαρκτή ο μεταβολισμός της βιολογίας, δρα ως στιγμιαίο αποτρεπτικό της διάχυσης που διατάζει η Εντροπία. Οι ομοιοστατικοί έλεγχοι και όλοι οι μηχανισμοί εξισορρόπησης που διέπουν την ύπαρξή μας εξαρτώνται από την ενέργεια. Καθώς η ενέργεια μειώνεται, η ομοιόσταση παρακμάζει και η ισορροπία διαταράσσεται, πραγματοποιείται πρόοδος της γήρανσης και η ζωή απειλείται.

70260393_2334079460139821_5775570521546555392_n

Τι σημαίνει όμως στην γλώσσα της Βιοχημείας το ”η ζωή απειλείται”;

Αν εξετάσουμε την πορεία της ζωής υπό το πρίσμα ενός ανεπτυγμένου μικροσκοπίου, θα θέσουμε τα κύτταρα και τα άτομα ως απολογητές της κατάστασης, θα τα κάνουμε να μιλήσουν και να μας μαρτυρήσουν μια από τις αλήθειες τους..

Η συνολική ανατομία του ανθρώπου καθώς και η φυσιολογικές αποκρίσεις του στον έξω κόσμο καθορίζονται από τις αιτιατές ή μη ”αποφάσεις” αναρίθμητων μικροοργανισμών μέσα του, όπως είναι τα βακτήρια.

Αν συμβουλευτείς λοιπόν την ίδια την παρατηρητικότητα σου, θέσε μπροστά της την μόνη ερώτηση που μπορεί να απαντήσει :

‘ Με τι μοιάζει ο άνθρωπος;”

Αυτή θα σου απαντήσει:

” Ως εκεί που μπορώ να φτάσω,

ο άνθρωπος είναι ένα τεντωμένο σχοινί αβεβαιότητας

μεταξύ ενός Κοσμικού Μακρόκοσμου και ενός Μικρόκοσμου μικροβίων.

Εκεί έξω, ο Χρόνος μεγαλώνει.

Εδώ μέσα, ο Χρόνος μικραίνει.

Η προσπάθεια να ισορροπήσει ο άνθρωπος

Και να βρει τον δικό του Χρόνο,

Εκφράζεται στην ύπαρξη της ζωής. ”

Την ίδια ερώτηση έκανε και ο Βιοχημικός και εφόσον είναι έτσι, όπως δηλαδή τον συμβουλεύει και η δική του παρατηρητικότητα, σου απευθύνει τον λόγο με ουδέτερο ύφος, σημειώνοντας την αναλογία ως έχει :

” Όταν παρακμάζουν τα κύτταρά σου, παρακμάζεις εσύ.”

69980685_691361231365560_8222984002252832768_n

Η διαδικασία αυτή ονομάζεται κυτταρική γήρανση (Cellular Senescence) και είναι το φαινόμενο κατά το οποίο τα φυσιολογικά κύτταρα παύουν να διαιρούνται, χάνοντας δηλαδή μια από τις βασικότερες ζωτικές ιδιαιτερότητές τους. Στα αρχικά τους πειράματα από τις αρχές της δεκαετίας του ’60, οι Leonard Hayflick και Paul Moorhead διαπίστωσαν ότι οι φυσιολογικοί ανθρώπινοι εμβρυϊκοί ινοβλάστες στην καλλιέργεια, φθάνουν στο μέγιστο των περίπου 50 διπλασιασμών του κυτταρικού πληθυσμού πριν γίνουν αδρανείς, γερασμένοι. Αυτό το φαινόμενο είναι γνωστό ως “αναπαραγωγική γήρανση”, ή ως το όριο Hayflick. Η ανακάλυψη του Hayflick ότι τα φυσιολογικά κύτταρα είναι θνητά ανέτρεψαν ένα δόγμα 60 ολόκληρων χρόνων στην κυτταρική βιολογία, που υποστήριζε ότι όλα τα καλλιεργημένα κύτταρα είναι αθάνατα. Ο Hayflick διαπίστωσε ότι τα μόνα αθάνατα καλλιεργημένα κύτταρα, είναι τα καρκινικά κύτταρα.

Όμως που αλλού διαπιστώθηκε Βιοχημικά η αθανασία;

Στην Ύδρα. Η Ύδρα είναι ένα γένος μικροοργανισμών φρέσκου νερού, του φυτού Cnidaria και κατηγορίας Hydrozoa. Είναι εγγενείς στις εύκρατες και τροπικές περιοχές. Οι βιολόγοι ενδιαφέρονται ιδιαίτερα για την Ύδρα εξαιτίας της αναγεννητικής τους ικανότητας, αφού δεν φαίνεται να πεθαίνουν από γηρατειά ή ακόμα και να γερνούν καθόλου. Έχουν μέγεθος ενός εκατοστού και αναπαράγονται με ή και χωρίς σεξουαλική επαφή, ενώ αν κοπούν σε κομμάτια αναδημιουργούν πλήρως τα κομμένα τους μέλη ακόμη και το κεφάλι. Επομένως μπορούμε να διαπιστώσουμε ότι τα πιο γνήσια δείγματα Sci-fi-Alien fiction, δεν μπορούν να πλησιάσουν ούτε στο ελάχιστο την πραγματικότητα, με το τρομακτικά ευρύ φάσμα βιοποικιλότητας που την διέπει.

68579544_1288834794657039_6214060543297191936_n

Ας επιστρέψουμε στον άνθρωπο όμως, στην μοίρα του σχοινοβάτη.

Πως απαντά ο πολύπλοκος ψυχικός κόσμος του ανθρώπου  στην προδιαγεγραμμένη του μοίρα, στον εγγεγραμμένο Νόμο της Εντροπίας μέσα του;

Μία από τις πιο ενδιαφέρουσες και σύγχρονες επιστημονικές θεωρίες απαντά : με την μεταστροφή στο συναίσθημα.

Η θεωρία της Κοινωνικο-συναισθηματικής επιλεκτικότητας (SST) που αναπτύχθηκε από την ψυχολόγο του Stanford, Laura L. Carstensen, αφορά στην ουσία της, την μεταστροφή των κινήτρων που παρουσιάζει ένα άτομο προς το τέλος της ζωής του. Η θεωρία υποστηρίζει ότι καθώς ο χρονικός ορίζοντας της ζωής συρρικνώνεται, το άτομο γίνεται ολοένα και πιο επιλεκτικό, επενδύοντας μεγαλύτερους γνωστικούς πόρους σε στόχους και δραστηριότητες με βαθύτερο γι’αυτό, συναισθηματικό νόημα. Δεν αποκλείεται, η χαρακτηριστική γλυκύτητα της έκφρασης των ματιών στην γεροντική ηλικία, αλλά και η ατέρμονη επιστροφή στο αιώνιο ”Τότε” και στα καλύτερά του, να βασίζεται σε έναν ενδότερο μηχανισμό που παρατήρησε η Carstensen αλλά και άλλοι πριν από αυτήν. Ο μηχανισμός αυτός οδηγεί την γήρανση να συσχετίζεται πολύ περισσότερο με ευχάριστες, παρά με δυσάρεστες στιγμές από το σύνολο των εμπειριών ενός ατόμου. Για να προστατευθεί με κάθε τρόπο αυτό το τρυφερό-ονειρικό έδαφος από τους συναισθηματικούς κινδύνους κάθε είδους, το άτομο ”φιλτράρει”, ακόμα και ασυναίσθητα, τα εξωτερικά ερεθίσματα και σε πολλές περιπτώσεις προβαίνει σε επιλεκτική αλλαγή ή ακόμα και μείωση της κοινωνικής αλληλεπίδρασης.

Είναι χαρακτηριστικό το γεγονός, πως το γηραιό άτομο μπορεί να φτάσει σε σημείο να υπονομεύσει ακόμα και τις γενικότερες γνωστικές ή εκτελεστικές του λειτουργίες, καθώς και αυτές που θα του ήταν χρήσιμες μακροχρόνια, προκειμένου να διατηρήσει τη συναισθηματική του ρύθμιση και ευχαρίστηση στο παρόν. Όταν όμως ο μηχανισμός αυτός ρύθμισης ενεργοποιείται σε λάθος στιγμές, όπως όταν κάποιος είναι νέος και υγιής, πραγματοποιείται ένα παράδοξο φαινόμενο μετατόπισης της προοπτικής στο άτομο, που ισοδυναμεί με ψυχική διαταραχή και ονομάζεται «περιορισμένο μέλλον». Η διαταραχή αφορά συνήθως ένα νεαρό και σωματικά υγιές άτομο,  που πιστεύει αδικαιολόγητα (είτε συνειδητά είτε ασυνείδητα) ότι οι χρονικοί ορίζοντες του είναι περισσότερο περιορισμένοι από ό, τι είναι στην πραγματικότητα, με αποτέλεσμα το άτομο να υποτιμά τους μακροπρόθεσμους στόχους και τη μακροχρόνια ευχαρίστηση και, αντιθέτως, να επιδιώκει δυσανάλογα στόχους και ευχαρίστηση βραχυπρόθεσμα (αλκοόλ, gaming).

Πέρα από οποιαδήποτε θεωρία που παρουσιάζει τα ”ευτυχισμένα γηρατειά” όμως, το γεγονός ότι τα πάντα παρακμάζουν και αποσυντίθενται είναι μία δύσκολη συνειδητοποίηση να χωνέψει κανείς. Ο Aubrey de Grey, ο Γκάνταλφ της Γηριατρικής (Chief Science Officer of the SENS Research Foundation) ισχυρίζεται ότι η θετική ματιά απέναντι στα γηρατειά υπάρχει μονάχα για να απαλύνουμε την φρίκη τους. Ο de Grey είναι γνωστός για την άποψή του, ότι η ιατρική τεχνολογία μπορεί να επιτρέψει σε ανθρώπους που ζουν σήμερα να μην πεθαίνουν από αιτίες που σχετίζονται με την ηλικία και υποστηρίζει την μεγάλη πιθανότητα, όσοι ζουν σήμερα και είναι νέοι, να είναι οι πρώτοι που θα ζήσουν έως και τα 150 χρόνια. Βέβαια, οι απόψεις του απηχούν τα ευρήματα της όλο και επιταχυνόμενης Αναγεννητικής Ιατρικής (Regenerative medicine). Αυτό το πεδίο διατηρεί την υπόσχεση της μηχανικής επανόρθωσης κατεστραμμένων ιστών και οργάνων, διεγείροντας τους μηχανισμούς επιδιόρθωσης του σώματος για να θεραπεύσουν λειτουργικά, προηγουμένως ανεπανόρθωτους ιστούς ή όργανα.

Αν εξετάσει κανείς όλες τις εποχές με μεγεθυντικό φακό, πέρα από τη βάρβαρη και σύντομη ζωή, την µαύρη πανώλη και τις άλλες πανδημίες, την έλλειψη ανεπτυγμένης φαρμακολογίας, τον συνεχή πόλεμο και τα χρόνια υποσιτισμού και λιμοκτονίας, η σημερινή εποχή έχει κάτι που την διαχωρίζει από τις άλλες, τουλάχιστον σε έναν μεγαλύτερο βαθμό. Έχει την ευκαιρία ή μάλλον την πολυτέλεια να γεράσει, με οτιδήποτε συνεπάγεται αυτό. Το μόνο σίγουρο είναι, πως από την αρχή του χρόνου, οτιδήποτε φέρνει την σφραγίδα της γήρανσης, κουβαλάει αναπόφευκτα μέσα του, την αντίληψη του Θανάτου.

Από μικρός ένιωθα, ότι η πραγματική Αθανασία αφορά κάτι πολύ περισσότερο από το αν επιβιώνει το σώμα ή όχι σε αυτήν τη ζωή. Ένιωθα κάτι που για τους ανθρώπους γύρω μου φαινόταν και φαίνεται ακόμα εντελώς παράλογο. Το νιώθω ακόμα.

Είναι αυτό που ψιθυρίζει μέρα και νύχτα..

Τον άχρονο ρυθμό του σε κάθε έναν και κάθε μια..

Που ζει σε στιγμές την λυκίσια φύση του..

Κατακλύζοντάς τον..

”Η Αθανασία για τον άνθρωπο..

Έχει ήδη Κερδηθεί”

ICE

Απόφοιτος Φιλοσοφικής, ταξιδεύοντας όλα τα παζάρια της Ελλάδας με καντίνα και μια κιθάρα στην πλάτη. Παρόλο που θα συνεχίσει το κύριο έργο του, τις σπουδές του, είναι αχόρταγος, για νέα και απαιτητικά projects. Έτσι έπεσε πάνω στους blucats και πείστηκαν όλοι μαζί για το τι ήταν αυτό που έπρεπε να διαδοθεί. Τέχνη ladies & gentlemen.

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Email: blucatsgr@gmail.com

Close Menu